Jak zmienić imię? Jak zmienić nazwisko? – zasady i wniosek

Opisuję, kiedy można (a kiedy nie można) zmienić nazwisko (imię). Pokazuję na czym zmiana może polegać. Podaję przykładowy wniosek i reakcje na odmowę. Pomagam zrozumieć, jak to działa :)

Ważne!
  • stan prawny artykułu to 03.03.2018 r.;
  • podstawa prawna: ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska.

Zasadą jest, że imię i nazwisko to dane stabilne (trwałe), niepodlegające zmianom. Wyjątkami, wynikającymi z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego są: zmiana nazwiska w związku ze ślubem i rozwodem, ale one będą przedmiotem osobnego artykułu.

#1 Kiedy można zmienić nazwisko (imię)?

Zmiany może dokonać:
  • obywatel polski;
  • cudzoziemiec niemający obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli ma w Polsce miejsce zamieszkania (apatryda);
  • cudzoziemiec, który uzyskał w Polsce status uchodźcy – w szczególnych przypadkach.

Cudzoziemiec, mający obywatelstwo innego kraju, a niemający polskiego nie może zmienić nazwiska (imienia) na podstawie Ustawy.

Zmienić nazwisko (imię) możesz wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności, gdy dotyczą zmiany:
  • imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;
  • na imię lub nazwisko używane;
  • na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;
  • na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

To tylko przykładowy katalog podstaw, mogą wystąpić i inne. Najważniejsze jest tutaj dobre uzasadnienie powodów zmiany.

Nie zalecam pisania, że powodem jest: kaprys, zachcianka, chęć posiadania ładniejszego imienia.

#2 A co z nazwiskiem dzieci?

Gdy oboje zmieniają: zmiana nazwiska obojga rodziców rozciąga się (samoistnie) na małoletnie dzieci i na dzieci, które zrodzą się z tego małżeństwa (a także na dzieci przysposobione).

Gdy jedno zmienia: zmiana nazwiska lub nazwiska rodowego jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które pochodzą od tych samych rodziców, pod warunkiem że drugi z rodziców wyraził na to zgodę, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Jeżeli w chwili zmiany nazwiska dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska dziecka jest potrzebne także wyrażenie zgody przez dziecko. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka. Prawomocne orzeczenie sądu zastępuje wtedy zgodę rodzica i nie jest potrzebne jego uczestnictwo w postępowaniu.

#3 Kiedy nie można?

  • imion można posiadać maksymalnie 2, chyba że inna ilość wynika z przepisów państwa, którego obywatelstwo także się posiada;
  • nazwisko można posiadać maksymalnie dwu-członowe, chyba że inna ilość wynika z przepisów państwa, którego obywatelstwo także się posiada;
  • zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko: historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, wsławione w dziedzinie nauki, wsławione w dziedzinie działalności politycznej, wsławione w dziedzinie działalności społecznej, wsławione w dziedzinie działalności wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę posiada członków rodziny o tym nazwisku. Ważne! Za członka rodziny uważa się wyłącznie: małżonka i wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków, itd.)

Członek rodziny wg ustawy to: małżonek i wstępny osoby ubiegającej się o zmianę imienia lub nazwiska.

#4 Jak wybrać nowe nazwisko (imię)?

Zmiana imienia oznacza:
  • zastąpienie wybranego imienia innym imieniem;
  • zastąpienie dwóch imion jednym imieniem;
  • zastąpienie jednego imiona dwoma;
  • dodanie drugiego imienia;
  • zmianę pisowni imienia;
  • zmianę pisowni imion;
  • zmianę kolejności imion.
Zmiana nazwiska oznacza:
  • zmianę na inne nazwisko;
  • zmianę pisowni nazwiska;
  • zmianę nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego lub męskiego.
  • zmiana nazwiska może dotyczyć nazwiska noszonego aktualnie lub nazwiska rodowego;
  • zmiana nazwiska noszonego po zawarciu małżeństwa, gdy jest ono tożsame z nazwiskiem rodowym, rozciąga się na nazwisko rodowe wyłącznie na wyraźne żądanie osoby ubiegającej się o zmianę nazwiska..
Zmiana pisowni imienia lub nazwiska może polegać na:
  • przystosowaniu nieprawidłowej ich pisowni do zasad pisowni obowiązującej w języku polskim czy też raczej utrwalonej w tymże języku;
  • zastąpieniu niektórych liter ich odpowiednikami o tym samym lub podobnym dźwięku, np.: u-ó, ż-rz, ch-h, ą-om, ę-en i odwrotnie; a nawet: może dotyczyć również liter b-p, d-t, k-g, itp.;
  • dostosowaniu do zasad pisowni polskiej imienia lub nazwiska posiadającego pisownię obcą;
  • zastąpieniu nieznanych w polskim alfabecie znaków ü, ä lub ö złożonymi zgłoskami ue, oe lub ae lub zgodnie z fonetycznym brzmieniem ü–i lub y, ä–e lub y, ö–e lub y.

#5 Jak zmienić nazwisko (imię) i ile to trwa?

Procedura:
  1. Złożenie wniosku do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego (w przypadku mieszkania za granicą – za pośrednictwem konsula). Wniosek można złożyć wyłącznie w swoim imieniu, ewentualnie w imieniu małoletnich, jeśli jest się ich przedstawicielem ustawowym.
  2. Wzór wniosku o zmianę nazwiska (imienia) ze strony rządowej (klik).
  3. We wniosku należy wskazać, którzy kierownicy stanu cywilnego sporządzili akty urodzenia (i małżeństwa), aby i tmk zaznaczono zmiany.
  4. Oczekiwanie na decyzję – teoretycznie miesiąc, w praktyce bywa różnie.

#6 A co jeśli odmówią?

To trzeba się odwoływać :) Uwaga! Nie można drugi raz prosić o taką samą zmianę, jeżeli uzyskano odmowę, dlatego trzeba wykorzystać pełen tok odwoławczy:

  1. Odwołanie do wojewody.
  2. A jeśli wojewoda nie uzna – skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W razie pytań, napisz do mnie
Ania

Print Friendly, PDF & Email
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial